Εισήγηση Α.Λοβέρδου στην Επιτροπή αναθεώρησης του Συντάγματος #Εκκλησία

Εισήγηση Α.Λοβέρδου στην Επιτροπή αναθεώρησης του Συντάγματος #Εκκλησία

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι Βουλευτές,

 

  1. Εισαγωγικά

 

Ανάγκη αναθεώρησης του άρθρου 2 δεν υπάρχει καμμία.

Η προστασία του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της χώρας αφενός κατοχυρώνεται στο άρθρο 28 του Συντάγματος και στην ερμηνευτική του δήλωση και αφετέρου είναι πλεονασμός η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας να προστεθεί σε ένα άρθρο διακηρυκτικό της ανθρώπινης αξίας και αξιοπρέπειας. Γιατί ή 1η παράγραφος του άρθρου 2 έχει αξιοποιηθεί από θεωρία και νομολογία.

Δεν έχει νόημα αυτή η πρόταση και δεν θα την ψηφίσουμε.

Περισσότερα δεν υπάρχει ανάγκη να πούμε.

 

II.Άρθρο 3 και τα συναφή

 

Επιχειρήσατε με μια πρόχειρη, ανερμάτιστη και με πολλές σκοτεινές πτυχές προσέγγιση των σχέσεων Κράτους – Εκκλησίας να έλθετε σε συμφωνία με την Εκκλησία.

Και ως φαίνεται η Κυβέρνηση δεν υπολόγισε

α. την ύπαρξη της Βουλής που έχει αποφασιστική αρμοδιότητα σε αυτά τα ζητήματα (αφού πρέπει να θεσπίσει ή και να μεταβάλει ρυθμίσεις που θεσπίστηκαν).

 

β. την ύπαρξη της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας.

Και επιχειρήσατε, επίσης, να παρουσιάσετε τη «συμφωνία» αυτή ως πραγμάτωση του χωρισμού Κράτους – Εκκλησίας.

 

Τίποτε αναληθέστερον αυτού.

Γιατί,

Επιχειρήθηκε με τρόπο απολύτως λανθασμένο να ρυθμιστούν ζητήματα εκκλησιαστικής περιουσίας, αγνοώντας αμφισβητήσεις και αντιδικίες, ζητήματα φορέα μισθοδοσίας του κλήρου, με πλήρη παράβλεψη ασφαλιστικών και λοιπών ειδικών θεμάτων, αγνοήθηκε το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το ειδικό καθεστώς Δωδεκανήσου και της ημιαυτονόμου Εκκλησίας της Κρήτης , αγνοήθηκαν οι πάντες και τα πάντα.

Και επιπροσθέτως η δημαγωγία παροξύνθηκε και αποκαλύφτηκαν οι εκλογικές προθέσεις της πλειοψηφίας με τις δήθεν προσλήψεις που θα αντικαθιστούσαν τους 10.000 ιερείς!!!

Τους 10.000 θρησκευτικούς λειτουργούς που δεν είναι δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά που πληρώνονται από το Δημόσιο, είτε ανήκουν στην Εκκλησία της Ελλάδος, είτε στην ημι-αυτόνομη Εκκλησία της Κρήτης, είτε στις πέντε Μητροπόλεις της Δωδεκανήσου. Και νιώθουν ανασφάλεια στο πλαίσιο του καθεστώτος αυτού που θα συγκροτούνταν.

Εξ ου και η «συμφωνία» ως φαίνεται όχι μόνο δεν προχωρά, αλλά αποδεικνύεται θνησιγενής.

 

II.2 Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για το άρθρο 3

 

Εδώ υπάρχει ένα κρεσέντο υποκρισίας.

Υπαναχωρήσατε από τη θέση σας για πλήρη διαχωρισμό. Σας λέγαμε ότι δεν υπάρχει λόγος αφού το Σύνταγμα διασφαλίζει τη θρησκευτική ελευθερία στο άρθρο 13, αλλά εσείς επιμένατε. Η τομή εδώ έγινε με το Σύνταγμα του 1975, σας το λέμε επί χρόνια. Και πάνω σε αυτή την τομή συμμετείχα κι εγώ στους αγώνες για την υπεράσπιση του άρθρου 13 του Συντάγματος, με μπροστάρη τότε τον αείμνηστο Βεγλερή, ειδικά για την προστασία των Μαρτύρων του Ιεχωβά.

Και ενώ επιμένατε στα λόγια περί χωρισμού, οδηγήσατε σε παραίτηση τον κ.Φίλη.

Και γιατί τον αναφέρω;

Διότι η παραίτησή του αφορούσε την αντίθεσή του με τον τρόπο διδασκαλίας των θρησκευτικών! Που είναι το μόνο θέμα που αφορά τις σχέσεις Κράτους – Εκκλησίας και είναι προβληματικό.

Κι εδώ η υποκρισία μεγαλώνει, αυξάνεται.

Το άρθρο που οδήγησε το ΣτΕ στην λανθασμένη, κατά την επιστημονική μου κρίση, περί διδασκαλίας των θρησκευτικών, είναι το άρθρο 16§2, περί υποχρέωσης του Κράτους να μεριμνά για την καλλιέργεια θρησκευτικής συνείδησης μέσω της εγκυκλίου εκπαίδευσης. Δείτε σας παρακαλώ την απόφαση 660/2018 της δεκαεπταμελούς ολομελείας του. Βασική διάταξη γι αυτή την απόφαση είναι το άρθρο 16$2.

Κι όμως κύριοι της κυβερνητικής πλειοψηφίας δεν προτείνατε για αναθεώρηση το 16§2!!!

 

 

 

II.3 ΕΠΙ ΤΗΣ  ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ

 

Από την πρώτη μου ομιλία τόνισα την ανάγκη να ξέρουμε τι αναθεωρείται, τι ορίζει το Σύνταγμα.

Το άρθρο 3 εμπεριέχει ρυθμίσεις που αφορούν έξι θέματα και που με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο έρχονται από το παρελθόν, τον 19ο αιώνα και το Σύνταγμα του 1844:

α. τον καθορισμό της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού ως επικρατούσας. Κρατούσα στην θεωρία άποψη είναι πια πως η διάκριση αυτή έχει συμβολικό, διαπιστωτικό και διακηρυκτικό χαρακτήρα στο μέτρο που αφορά την συντριπτική πλειοψηφία των Ελληνίδων και των Ελλήνων. Η δε θρησκευτική ελευθερία προστατεύεται στο άρθρο 13§1 του Συντάγματος, το οποίο εξειδικεύεται αποκλειστικά από τυπικό νόμο ψηφισμένο από την Ολομέλεια της Βουλής (άρθρο 72§1 του Συντάγματος), αλλά και δεν αναθεωρείται (άρθρο 110§1 του Συντάγματος). Εφαρμόζοντας το άρθρο 13§1 είχα την τιμή ως Υπουργός Παιδείας να εισηγηθώ στην Βουλή το Ν. 4301/2014, με τον οποίο οργανώθηκαν οι θρησκευτικές κοινότητες στην Ελλάδα και προστατεύτηκε η άσκηση λατρείας όλων των γνωστών θρησκειών στην Ελλάδα. Νόμος που υποδέχτηκαν με ανακούφιση όλοι οι πιστοί άλλων γνωστών θρησκειών στην Ελλάδα και όποιος έπρεπε να είχε θεσπιστεί πριν από 50 χρόνια, αλλά καθυστερούσε!!!  Έτσι προστατεύεται η θρησκευτική ελευθερία και όχι με στερεότυπα. Μετά από αδέξια «κωλοτούμπα» ο ΣΥΡΙΖΑ αποστασιοποιήθηκε από την κλασική του θέση και δεν ζητά την αναθεώρηση της συγκεκριμένης διάταξης του άρθρου 3.

 

β. η ενότητα της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδος με την μεγάλη Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης και με κάθε άλλη ομόδοξη εκκλησία του Χριστού.

Πρόκειται για την διακήρυξη της δογματικής ενότητας της Εκκλησίας της Ελλάδος με το Οικουμενικό Πατριαρχείο  και της Εκκλησίας της Ελλάδος με τις άλλες ομόδοξες.

 

γ. και στη συνέχεια αναφέρεται πως η Εκκλησία της Ελλάδος τηρεί τους αποστολικούς και συνοδικούς κανόνες και τις ιερές παραδόσεις. Εδώ τέθηκαν από τη θεωρία και τη νομολογία ζητήματα, εάν πρόκειται για όλους τους ανωτέρω κανόνες, ή εάν αφορά η διάταξη εκείνους που σχετίζονται με την δογματική ένωση των Εκκλησιών. Δογματικοί ή διοικητικοί κανόνες, ή όλοι από κοινού δηλαδή. Και ακόμη, μεταγενέστερα, η νομολογία του ΣτΕ επιχείρησε περαιτέρω διερεύνηση, στους θεμελιώδεις και τους μη θεμελιώδεις κανόνες. Πρόσφατη επ΄ αυτών των θεμάτων απόφαση η 3003/2014 της Ολομέλειας του ΣτΕ.

Ούτε επ’αυτού του θέματος ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει αλλαγές.

 

δ. ακολούθως το άρθρο 3 ορίζει πως η Εκκλησία της Ελλάδος είναι αυτοκέφαλη, και διοικείται όπως ορίζει ο Κ.Χ. της Εκκλησίας, με την τήρηση των διατάξεων του Πατριαρχικού Τόμου της 29ης Ιουνίου 1850 που κήρυττε επισήμως την Αυτοκεφαλία και της Συνοδικής Πράξης της 4ης Σεπτεμβρίου 1928 περί υπαγωγής των Μητροπόλεων των Νέων Χωρών στην αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδος. Ούτε επ’αυτού λέει κάτι ο ΣΥΡΙΖΑ και ευτυχώς. Προβληματίζει ωστόσο που δεν έχει χρησιμοποιηθεί επί τέσσερα χρόνια η δυνατότητα να ρυθμίζεται ο Κ.Χ. της Εκκλησίας με πράξεις κανονιστικές της ίδιας της Εκκλησίας και όχι με νόμο όπως σήμερα ισχύει με το Ν. 590/1977. Υποκρισία μία ακόμη φορά, μεγάλη στις διαστάσεις της υποκρισία.

 

ε. στην §2 του άρθρου 3 γίνεται αναφορά στα ειδικά εκκλησιαστικά καθεστώτα σε περιοχές της Ελλάδας. Έχει διευκρινιστεί, πως δεν αφορά η παράγραφος αυτή τις Μητροπόλεις των Νέων Χωρών, αλλά την ημιαυτόνομη Εκκλησία της Κρήτης και τις πέντε Μητροπόλεις της Δωδεκανήσου. Και δεν αφορά επίσης το Άγιον Όρος, ως προς το οποίο υπάρχει η διάταξη του άρθρου 105 του Συντάγματος. Έχω την τιμή να είμαι ο Υπουργός που έδωσε νομική υπόσταση στην Εκκλησία της Κρήτης, καθορίζοντας την ως Ν.Π.Δ.Δ. (άρθρο 52, Ν.4310/2014) και αλλάζοντας τον τρόπο εκλογής του Αρχιεπισκόπου (άρθρο 52, Ν. 4310/2014). Κάναμε ένα ιστορικό βήμα. Ορίσαμε το τριπρόσωπο για την εκλογή του Αρχιεπισκόπου, να προκύπτει  από την ίδια την Εκκλησία και όχι από τον Υπουργό Παιδείας!!! Και την τελική επιλογή να κάνει η  Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου. Αυτές είναι οι πραγματικές και ειλικρινείς ποκιτικές διακριτών ρόλων.

 

στ. και τελευταίο θέμα η §3 του άρθρου 3. Το αναλλοίωτο του κειμένου της Αγίας Γραφής και η επίσημη μετάφρασή  του μόνο με άδεια της Εκκλησίας της Ελλάδος και του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Απορεί κανείς με αυτή τη διάταξη, μόνο αν δεν ξέρει τι έγινε το 1901. Αν αγνοεί τα τραγικά γεγονότα τα αποκληθέντα «Ευαγγελικά» ή «Ευαγγελιακά», οπότε η εφημερίδα Ακρόπολις δημοσίευσε την μεταγλώττιση των Ευαγγελίων στη δημοτική. Οι φοιτητές «τα έσπασαν» τότε. Έφτασαν και έως τη Βουλή οι «γλωσσαμύντορες» του Δηληγιάννη, γι΄αυτό σας λέω υπάρχουν ομοιότητες με τη σημερινή εποχή σε ό,τι αφορά τη δημαγωγία, με φονική κατάληξη. Έτσι το Σύνταγμα του 1911 συμπεριέλαβε αυτή τη διάταξη. Επιτέλους επ’αυτού ο ΣυΡιζΑ προτείνει απάλειψη. Δεν θα είχαμε αντίρρηση. Αλλά είναι δυνατόν!!!

Κινούμε μια διαδικασία αναθεώρησης για να απαλειφθεί μία διάταξη που αφορά την ιστορία του τόπου;;;

Έτσι, για να δώσετε νόημα στην αναθεώρηση δήθεν του άρθρου 3; Δεν θα έχουμε αντίρρηση σε αυτό. Αλλά, έλεος!!!

Εμείς προτείνουμε έναν αστερίσκο ερμηνευτικό για διακριτούς ρόλους (πρόταση Ευάγγελου Βενιζέλου και Ιωάννη Κονιδάρη).

Εσείς προτείνετε την διακήρυξη θρησκευτικής ουδετερότητας!!! Ποιου; Της Ελληνικής Πολιτείας!!!

Τι είναι όμως Πολιτεία;;;

Όσμωση Κράτους-κοινωνίας που είναι αέναη προσπάθεια, ιδεατή σύλληψη!!!

Εσείς;;;

Επανέρχομαι στα περί της δημαγωγίας του ΣΥΡΙΖΑ, έτσι όμως δεν βελτιώνεται το Σύνταγμα.