Εισήγηση Α.Λοβέρδου στην Επιτροπή αναθεώρησης του Συντάγματος #5ηΕνοτητα #Βουλη_Κυβερνηση

image

Εισήγηση Α.Λοβέρδου στην Επιτροπή αναθεώρησης του Συντάγματος #5ηΕνοτητα #Βουλη_Κυβερνηση

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές,

I.Εισαγωγή

Κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής για την αναθεώρηση του Συντάγματος υποστήριξα, πως αιχμή της πρέπει να καταστεί η αναβάθμιση του ρόλου του πολίτη ως προς όλες του τις ιδιότητες. Ως φορέα δικαιωμάτων, ως διαδίκου, ως διοικουμένου, ως πολιτικώς ενεργού, ως πολιτικώς αντιπροσωπευομένου. Υπό αυτό το πρίσμα εξετάζω ως Γενικός Εισηγητής της Δημοκρατικής Συμπαράταξης το περί Βουλής Τρίτο Τμήμα του Τρίτου Μέρους του Συντάγματος, καθώς και το περί Κυβέρνησης   Τέταρτο Τμήμα. Προσέξτε η σχετική αναθεωρητέα ύλη αφορά 36 άρθρα του Συντάγματος. Ύλη που δεν είναι διαχειρίσιμη. Και αυτό καθιστά απολύτως επίκαιρη την κριτική μας για τις ασφυκτικές προθεσμίες που καθόρισε η πλειοψηφία της παρούσας Βουλής. Εν προκειμένω στόχος των προτάσεών μας είναι η περαιτέρω κατοχύρωση της συμμετοχής του πολίτη, δίχως όμως δημαγωγικές «εφευρέσεις», όπως τα δήθεν συμβουλευτικά δημοψηφίσματα για την ίδια την αναθεώρηση, που ψέλλισε ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και η δημοκρατικότερη και ορθολογικότερη λειτουργία της Βουλής.

ΙΙ. Οι συγκεκριμένες προτάσεις μας

Οι προτάσεις μας είναι οι εξής:

α. Αναθεώρηση του άρθρου 69 του Συντάγματος, ώστε οι πολίτες να μπορούν να υποστηρίξουν αυτοπροσώπως τις αναφορές τους σε ειδική επιτροπή της Βουλής. Οι αναφορές εξετάζονται από διακομματική επιτροπή και οι σημαντικότερες από αυτές εισάγονται προς συζήτηση.

β. Αναθεώρηση του άρθρου 67, ώστε να απαιτείται ένας ελάχιστος αριθμός παρόντων βουλευτών κατά την ψήφιση των σχεδίων νόμων.

 γ. Η αναθεώρηση του άρθρου 68§2, με την πρόβλεψη ότι η σύσταση εξεταστικής των πραγμάτων επιτροπής αποτελεί και δικαίωμα της `        μειοψηφίας κατά την άσκηση κοινοβουλευτικού ελέγχου, φυσικά με την αναγκαία αυστηρότητα ως προς τη συχνότητα υποβολής των σχετικών αιτημάτων.

δ. Η αναθεώρηση του άρθρου 70§6, με τη θέσπιση του άμεσου, διεισδυτικού και απροειδοποίητου κοινοβουλευτικού ελέγχου κατά τα αγγλοσαξονικά πρότυπα. Να σημειωθεί, πως ενώ για το νομοθετικό έργο το Σύνταγμα αφιερώνει ειδικό κεφάλαιο, για τον κοινοβουλευτικό έλεγχο «αρκείται» σε μια παράγραφο επτά σειρών.

ε. Η αναθεώρηση του άρθρου 73§3, με τη θέσπιση της λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας. Με τη συλλογή ενός ελάχιστου αριθμού υπογραφών, εισάγεται στην Βουλή πρόταση νόμου. Ταυτοχρόνως, τροποποίηση των ανωτέρω διατάξεων, ώστε να καταστεί υποχρεωτική για τον Πρόεδρο της Βουλής η συζήτηση μια φορά τον μήνα των προτάσεων νόμου, είτε αυτών που καταθέτουν βουλευτές, είτε αυτών που αποτελούν προϊόν λαϊκής πρωτοβουλίας και η θέση τους σε ψηφοφορία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα αποφευχθεί η αντίθετη και επί της ουσίας αντισυνταγματική σημερινή πρακτική.

στ. Η αναθεώρηση του Συντάγματος με την προσθήκη νέας διάταξης, με την οποία θα προβλεφθούν οι νόμοι αυξημένης τυπικής ισχύος, δηλαδή οι νόμοι αυξημένης πλειοψηφίας, όπως ο νόμος περί προστασίας των επενδύσεων. Εν προκειμένω υπάρχει ανάγκη προσθήκης νέας διάταξης, που θα συμπεριλάβει τη ρύθμιση αυτή.

Η Ελλάδα πρέπει να καταστεί ξανά ασφαλής επενδυτικός τόπος. Η μετατροπή των επενδυτικών όρων μετά την υπογραφή των σχετικών συμβάσεων συγκροτεί τον ορισμό της επενδυτικής ανασφάλειας. Η εμπειρία από την αντίστοιχη άμεση εφαρμογή του εκάστοτε νέου εκλογικού νόμου, υπό την προϋπόθεση οτι συγκεντρώνεται η αυξημένη πλειοψηφία των 2/3, πρέπει να αξιοποιηθεί και στο πεδίο του οικονομικού Συντάγματος. Η λύση αυτή υπερέχει σαφώς από εκείνην των εφάπαξ εκδιδόμενων νόμων.

ζ. Η αναθεώρηση του άρθρου 53§1 και η πρόβλεψη σταθερού οικονομικού κύκλου. Η τετραετής κοινοβουλευτική περίοδος διασφαλίζεται με την αποτελεσματικότερη δυνατή λύση, πχ με την πρόβλεψη πως επί παραιτήσεως της κυβέρνησης ή επί πρόωρης διάλυσης της Βουλής (άρθρο 41§2) η Βουλή που θα αναδειχθεί από τις εκλογές έχει θητεία το υπόλοιπο της προηγουμένης. Η διαρκής εκλογολογία ως αποτέλεσμα της διαρκούς πολιτικής πόλωσης και της κατά καταστρατήγηση του Συντάγματος πρόωρης διάλυσης της Βουλής για εθνικό θέμα αποτελεί διαρκή πηγή ανασφάλειας για το σύνολο σχεδόν των θεμάτων που απαιτούν προγραμματισμό. Είναι άλλωστε αναντίρρητο, πως ο σταθερός οικονομικός κύκλος προϋποθέτει τον σταθερό πολιτικό κύκλο.

η. Η αναθεώρηση του άρθρου 59 και η καθιέρωση διαζευκτικά του όρκου ή της διαβεβαίωσης των Βουλευτών πριν αναλάβουν τα καθήκοντά τους.

 

ΙΙΙ. Ως προς τις κατατεθείσες προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΔ

α. Οι προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ, πέραν από αυτές με τις οποίες κινούμαστε παράλληλα όπως φάνηκε από τις προτάσεις μας που ήδη αναφέραμε, κρίνουμε πως δεν εμπεριέχουν κάτι χρήσιμο και αξιόλογο. Αναφέρθηκα σε προηγούμενη συνεδρίαση για τα περί δημοψηφισμάτων, αρκούμενος στην απλή ανάγνωση του αντισυνταγματικού ερωτήματος του νόθου δημοψηφίσματος του 2015 και στην παραβίαση του αποτελέσματός του. Δεν θα τα επαναλάβω. Από τις λανθασμένες προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ θα σταθώ μόνο στη συνταγματική κατοχύρωση της απλής αναλογικής. Η άρνησή μας εδώ είναι κατηγορηματική. Όπως πιστεύω απέδειξα στη συζήτηση περί Προέδρου της Δημοκρατίας, η δημοκρατική αρχή, ως η κορυφαία και θεμελιώδης αρχή του πολιτεύματός μας, πρέπει να στηρίζεται από την αποτελεσματικότητα των κρατικών λειτουργιών. Όταν η αρχή της αποτελεσματικότητας δεν στηρίζει τη δημοκρατική αρχή, τότε οι δημαγωγοί στρέφουν το λαό ενάντια στη Δημοκρατία. Και η αρχή της αποτελεσματικότητας προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, εκλογικά συστήματα που να επιτρέπουν την ύπαρξη σταθερών κυβερνήσεων. Όχι λοιπόν στην πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ. Και να προσθέσω εδώ, πως κορυφαία αντιπολιτευτική μας ενέργεια, ως Δημοκρατικής Συμπαράταξης, ήταν η καταψήφιση του σχεδίου νόμου του ΣΥΡΙΖΑ για την απλή αναλογική. Δεν βρίσκουμε, επίσης, καμμία ουσιαστική ανάγκη να υποστηρίξουμε τη δημιουργική πρόταση δυσπιστίας, ούτε φυσικά τον αποκλεισμό του διορισμού κυβερνήσεων με εξωκοινοβουλευτικό Πρωθυπουργό.

β. Οι σκέψεις της ΝΔ εμπεριέχουν κάποιες ενδιαφέρουσες ιδέες, που μπορεί να συγκροτήσουν προτάσεις, όταν η ΝΔ ξεκαθαρίσει τί ακριβώς εννοεί (π.χ. για την προκοινοβουλευτική νομοθετική διαδικασία). Επίσης, υπάρχουν και κάποιες προτάσεις, με τις οποίες κινούμαστε στην ίδια λογική, όπως η διαβεβαίωση ή ο όρκος των βουλευτών, πριν αναλάβουν τα καθήκοντά τους. Μένω σε αυτές που επιτρέπουν τη διατύπωση θετικών ή αρνητικών απόψεων και πρώτα από όλα για την προσθήκη στο άρθρο 54 της φράσης πως το εκλογικό σύστημα πρέπει να εξασφαλίζει την αντιπροσώπευση, αλλά και την κυβερνησιμότητα. Ο σχετικός κανόνας δεν πρέπει να αποτελεί ζητούμενο που θα προκύψει ερμηνευτικά από τη νομολογία.

Γιατί η σχετική νομολογία προτάσσει τη δημοκρατική αρχή, την αντιπροσωπευτική αρχή, την κοινοβουλευτική αρχή, την αρχή του πολυκομματισμού, της μυστικότητας, της αμεσότητας, της καθολικότητας και της ισότητας της ψήφου και όχι πάντα την ανάγκη αποτελεσματικότητας των κρατικών λειτουργιών. Έχω υπόψη μου την απόφαση 36/1990 του ΑΕΔ και, συνεπώς, γι’ αυτό είμαι θετικός στην πρόταση αυτή. Για τον προληπτικό έλεγχο συνταγματικότητας των νόμων από το ΑΕΔ πριν την υπογραφή του ΠτΔ, όταν τα 2/5 της Βουλής, έχουν υποστηρίξει την ένσταση αντισυνταγματικότητας, θέλω να καταθέσω τις εξής σκέψεις: είναι πολύ θετική πρόταση στο μέτρο που αξιοποιεί τη στάση της Βουλής επί ενστάσεων αντισυνταγματικότητας. Οφείλουμε, όμως, να δούμε την πρόταση αυτή μαζί με το συνολικό έλεγχο συνταγματικότητας που πρέπει να ανατεθεί απευθείας στις Ολομέλειες των Ανώτατων Δικαστηρίων. Θετική είναι, επίσης, η πρώτη μας αντίδραση ως προς την απαγόρευση της αναδρομής επί φορολογικών νόμων που προσθέτουν νέα βάρη.

IV.Επίλογος

Τουλάχιστον το Τρίτο Κεφάλαιο του Τρίτου μέρους του Συντάγματος που αφορά στην Βουλή και εξετάζουμε τώρα, είναι ένα από τα λίγα πεδία του για τα οποία διαθέτουμε όλοι στην αίθουσα αυτή σοβαρή εμπειρία, άλλοι πολλή άλλοι λιγότερη, εφόσον και οι πρωτοεκλεγέντες βουλευτές έχουν τετραετή σχεδόν παρουσία στην Εθνική Αντιπροσωπεία. Οι λανθασμένες προτάσεις προς την αναθεωρητική Βουλή θα αποτελούν ασυγχώρητα λάθη. Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, να λειτουργήσουμε όσο μπορεί καλύτερα, κυρίως προσεκτικότερα.