Εισήγηση Α.Λοβέρδου στην Επιτροπή αναθεώρησης του Συντάγματος #ΑνάδειξηΠτΔ

Εισήγηση Α.Λοβέρδου στην Επιτροπή αναθεώρησης του Συντάγματος #ΑνάδειξηΠτΔ

Κύριε Πρόεδρε,

Κύριες και κύριοι βουλευτές,

I.Ανάδειξη του ΠτΔ

Συζητώντας πρόταση αναθεώρησης των άρθρων 32 και επ. του Συντάγματος -γιατί σε αυτά θα επικεντρωθεί η εισήγησή μου ως Γενικού Εισηγητή της Δημοκρατικής Συμπαράταξης- με βάση την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ και για ενδεχόμενη άμεση εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, θέτουμε κακώς-κακίστως επί τάπητος το θέμα της σύγχρονης μορφής του πολιτεύματος, της προεδρευόμενης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας με την εκλογικευμένη του μορφή.

Πρέπει ωστόσο εξαρχής να σημειωθεί και να τονιστεί ότι όσοι προτείνουν την άμεση εκλογή του ΠτΔ, επιδιώκουν να εμφανιστούν σαν «φίλοι του λαού» και των λαϊκών συμμετοχικών διαδικασιών και να προσποιηθούν ότι τάχα έχουν περιβληθεί το μανδύα της δημοκρατικότητας. Επί της ουσίας, όμως, προτείνουν ένα δημοκρατικό πισωγύρισμα.

Ξεκινώ από τη διατύπωση της θεμελιώδους σκέψης για την οργάνωση της σύνταξης της πολιτείας, πως τη Δημοκρατική Αρχή, ως μείζονα αρχή του πολιτεύματός μας, πρέπει να την στηρίζει η αρχή της αποτελεσματικότητας. Η οποία αρχή της αποτελεσματικότητας πλήττεται πρωτίστως από την κυβερνητική αστάθεια. Και όταν αυτή η αστάθεια επικρατεί, τότε με θλιβερά ιστορικά παραδείγματα έχει αποδειχθεί, πως οι πολίτες παρασύρονται από τη δημαγωγία σε βάρος της ίδιας της Δημοκρατίας.

Η δικέφαλη εκτελεστική εξουσία αποτέλεσε έναν από τους βασικούς θεσμικούς παράγοντες πρόκλησης κυβερνητικής αστάθειας, σε συνδυασμό και με τα συστήματα της απλούστατης αναλογικής. Η Γαλλία της 4ης Δημοκρατίας, η Γερμανία της Βαϊμάρης, η Ιταλία, η Ρουμανία, η Αυστρία, η Ισπανία, η Γιουγκοσλαβία, η Λιθουανία, η Λεττονία και άλλες χώρες υπέφεραν από το γεγονός, πως οι κυβερνήσεις τους έπεφταν η μία πίσω από την άλλη μετά από παραμονή ημερών, εβδομάδων ή λίγων μηνών στα καθήκοντά τους. Κυρίως κατά το μεσοπόλεμο, ή πριν από αυτόν αλλά και μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στην Ελλάδα τη δεκαετία 1926-1935 δέκα διαδοχικές κυβερνήσεις είχαν μέσο όρο παραμονής στη διακυβέρνησή του τόπου επτά μόλις μήνες!!! (Κυβερνήσεις: Aθανασίου Ευταξία, Γεωργίου Κονδύλη, Αλέξανδρου Ζαΐμη, Ελευθερίου Βενιζέλου, Αλέξανδρου Παπαναστασίου, Ελευθερίου Βενιζέλου, Παναγή Τσαλδάρη, Ελευθερίου Βενιζέλου, Αλέξανδρου Οθωναίου, Παναγή Τσαλδάρη). Ο εξορθολογισμός λοιπόν του πολιτεύματος που κατανοείται ως διαμόρφωση συνθηκών αποτελεσματικής λειτουργίας του, προέκυψε μέσα από τον περιορισμό της απόλυτης αναλογικότητας των εκλογικών συστημάτων, μέσα από την καθιέρωση δυσκολότερων θεσμικών προϋποθέσεων για την πτώση μιας κυβέρνησης, π.χ. με την απαίτηση της απόλυτης πλειοψηφίας για την υιοθέτηση πρότασης μομφής και, τέλος, μέσω του περιορισμού του αρχηγού του Κράτους σε ρυθμιστικά καθήκοντα, είτε αυτός είναι αιρετός είτε κληρονομικός. Και ο περιορισμός του αρχηγού του κράτους σε ρυθμιστικά καθήκοντα έγινε με τον περιορισμό των αρμοδιοτήτων του, αλλά και με την υιοθέτηση της έμμεσης εκλογής του (πλην των περιπτώσεων της Πορτογαλίας, της Ιρλανδίας και της Αυστρίας, όπου προβλέπεται η άμεση εκλογή, αλλά και αυτή εναρμονίστηκε με τον αμιγώς κοινοβουλευτικό χαρακτήρα του πολιτεύματος, διότι οι Πρόεδροι της Δημοκρατίας περιορίστηκαν εδώ και δεκαετίες σε απολύτως ρυθμιστικά καθήκοντα).

Εμείς στην Ελλάδα βιώσαμε τον εθνικό διχασμό, αναπαραγωγή του οποίου επιχειρήθηκε και στα χρόνια της πρόσφατης οικονομικής κρίσης. Ο διχασμός είναι η ευκολία για κάποιους μέσα στη δυσκολία και ο τρόπος να αποκτήσουν εκλογικά οφέλη. Ολέθριο σφάλμα θα ήταν, λοιπόν, η άμεση εκλογή του ΠτΔ. Ακόμη και αν του αφαιρούσαμε τις περιορισμένες αρμοδιότητες που έχει σήμερα, η άμεση εκλογή ενός μονοπρόσωπου οργάνου εξ αντικειμένου θα το έθετε στην κορυφή της ιεραρχίας των οργάνων του Κράτους, διότι θα το εξόπλιζε με μεγάλη πολιτική ισχύ. Και η πολιτική κρίση θα ήταν έτσι ένα καθημερινό ενδεχόμενο, η δε μετατροπή της σε πολιτειακή κρίση θα ήταν συχνή!!!

Επιτρέψτε μου να φρεσκάρω τη μνήμη σας και να σας υπενθυμίσω τις πρωθυπουργικές μεταλλάξεις πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα.

ΑΛ.ΤΣΙΠΡΑΣ 14.11.2018, ΒΟΥΛΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ: «Αναζητούμε συναινέσεις σε θέσεις και προτάσεις που θεωρούμε αναγκαίες για τους σκοπούς που θέλουμε να υπηρετήσουμε. Εκτιμώ ότι υπάρχουν αρκετοί σε αυτό το Κοινοβούλιο που τους μοιράζονται. Εκτιμώ ότι είναι αρκετοί εκείνοι που συμφωνούν στην ανάγκη μιας νέας αρχιτεκτονικής του πολιτεύματος που προτείνουμε σήμερα. Στην ανάγκη για ενίσχυση της πολιτικής σταθερότητας του Κοινοβουλίου και των κυβερνήσεων με την εποικοδομητική ψήφο δυσπιστίας αλλά και τον

ταυτόχρονο εσωτερικό εξισορροπητικό μηχανισμό του αναλογικού εκλογικού συστήματος, αλλά και στην ανάγκη να αποσυνδεθεί η διαδικασία εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας από την πρόωρη διάλυση της Βουλής».

Α.ΤΣΙΠΡΑΣ 7.12.2014, ΒΟΥΛΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ: «Ασχέτως εάν εσείς επιτίθεσθε μονίμως στο ΣΥΡΙΖΑ, θέλω να σας θυμίσω ότι όλα τα κόμματα της δημοκρατικής αντιπολίτευσης έχουν – πολλά από αυτά με συνεδριακές αποφάσεις καταλήξει συλλογικά, στη συλλογική τους θέση – ότι αυτή η Βουλή είναι απονομιμοποιημένη και δεν πρέπει να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Όσοι, λοιπόν, απορρίπτουν σήμερα τον προϋπολογισμό , πρακτικά ζητούν άλλη πολιτική και προφανώς εξ όσων εγώ καταλαβαίνω από άλλη Κυβέρνηση. Εξ όσων εγώ γνωρίζω στις δημοκρατίες αυτό σημαίνει εκλογές.

Άρα, το «όχι» στον προϋπολογισμό σήμερα ισοδυναμεί με «όχι» στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αύριο. Ένα «όχι» σήμερα που θα γίνει «ναι» αύριο –καθαρές κουβέντες- δεν δικαιολογείται παρά μόνο ως αποτέλεσμα μεθοδεύσεων και ας πάρει ο καθένας και η κάθε μία την ευθύνη του απέναντι στον ελληνικό λαό».

Στις μεταστροφές των πρωθυπουργικών απόψεων είμαστε συνηθισμένοι γιατί τέτοια ήταν όλη η πορεία του Αλέξη Τσίπρα. Το όχι που έγινε ναι, τα μνημόνια που σκίστηκαν για να υπογραφούν καινούργια, κοκ, είναι καταχωρημένα στη μνήμη μας.

Είναι όμως ανεπίτρεπτο οι όροι της συνταγματικής αναθεώρησης να υπαγορεύονται από πολιτικές σκοπιμότητες και συγκυριακούς τακτικισμούς. Δεν μπορεί ο Πρωθυπουργός να διαμορφώνει τις προτάσεις της κυβερνητικής πλειοψηφίας για μείζονα ζητήματα λειτουργίας του πολιτεύματος με βάση το τι εξυπηρετεί τα προσωπικά του συμφέροντα στην εκάστοτε χρονική στιγμή. Κι εδώ η προσφυγή στο λαό χρησιμοποιείται ως δήθεν αριστερή παραλλαγή, από κοινού με τη σχέση Εκκλησίας και Κράτους και το άρθρο 16.

Και στο σημείο αυτό δηλώνουμε ότι εμείς δεν θα επιτρέψουμε το Σύνταγμα να καταντήσει εργαλείο πολιτικής επιβίωσης.

Η πρόταση αυτή πρέπει να αποσυρθεί πάραυτα.

Εμείς , επίσης, προτείνουμε την απάλειψη της διάλυσης της Βουλής και την προκήρυξη εκλογών, δηλαδή την απάλειψη της παρ. 4 του άρθρου 32 και τους συναφούς 41§5, όπου ορίζεται η άμεση διάλυση της Βουλής στην περίπτωση του άρθρου 32§4. Αντί αυτής της ρύθμισης προτείνουμε την εκλογή του ΠτΔ από την ίδια τη Βουλή μετά από ένα χρόνο επιμήκυνσης της θητείας του εν ενεργεία Προέδρου, την επανάληψη της ψηφοφορίας και αν δεν επιτευχθούν τα 3/5, την εκλογή Προέδρου με 151 ψήφους.

Προτείνουμε, ακόμη, την λελογισμένη αύξηση των αρμοδιοτήτων του Προέδρου της Δημοκρατίας, π.χ. προτείνουμε την απάλειψη της §5 του άρθρου 44, όπου απαιτείται προσυπογραφή για τα Διαγγέλματα του ΠτΔ και τη συμπερίληψη στο άρθρο 35 αυτής της δυνατότητας, ως αρμοδιότητας που ασκείται δίχως προσυπογραφή. Και επιπλέον προτείνουμε τη δυνατότητα του Προέδρου της Δημοκρατίας να συγκαλεί το Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών όταν υπάρχει μείζον θέμα, που επιβάλλει τη εθνική συνεννόηση. Παραμένοντας στο πεδίο αρμοδιοτήτων του Προέδρου της Δημοκρατίας θα μπορούσαμε να σκεφτούμε, αν και προσωπικώς έχω επιφυλάξεις, την ανάμειξή του στην επιλογή των ανωτάτων δικαστών και της ηγεσίας των ανεξάρτητων αρχών. Τέλος, μια σκέψη απλώς καταθέτω, δεν θα είχαμε αντίρρηση ο όρκος του ΠτΔ να είναι διαζευκτικά θρησκευτικός ή πολιτικός, ή καλύτερα όρκος ή διαβεβαίωση, αναθεωρώντας έτσι το άρθρο 33 §2.

Δεν θα αναπτύξω εδώ το θέμα της ανάγκης για έναν σταθερό πολιτικό κύκλο που σημαίνει πως υπάρχει ανάγκη να αναθεωρηθεί το άρθρο 53§1, αλλά θα κάνω απλή αναφορά , πως η αναθεώρηση του άρθρου αυτού ίσως επηρεάζει και το άρθρο 41§2 του Συντάγματος, ήτοι την πρόωρη διάλυση της Βουλής για εθνικό θέμα.

  1. Δημοψήφισμα κατά την εφαρμογή του άρθρου 28

Τα άρθρα 28 και 44§2 δεν χρειάζονται καμμία αλλαγή, καμμία προσθήκη.

Η εφαρμογή στην πράξη του άρθρου 28 με την συνδυασμένη εφαρμογή των παραγράφων του 2 και 3 έχει οδηγήσει σε πολύ θετικά αποτελέσματα.

Για την προσθήκη της δυνατότητας δημοψηφίσματος, που προτείνεται από τον ΣΥΡΙΖΑ, δεν έχω να πω πολλά!

Θα περιοριστώ, και μου αρκεί αυτό, να διαβάσω το ερώτημα, το οποίο υπεβλήθη στον ελληνικό λαό τον Ιούλιο του 2015.

«Πρέπει να γίνει αποδεκτό το σχέδιο συμφωνίας, το οποίο κατέθεσαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στο Eurogroup της 25.06.2015 και αποτελείται από δύο μέρη, τα οποία συγκροτούν την ενιαία πρότασή τους; Το πρώτο έγγραφο τιτλοφορείται «Reforms for the completion of the Current Program and Beyond» («Μεταρρυθμίσεις για την ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος και πέραν αυτού») και το δεύτερο «Preliminary Debt sustainability analysis» («Προκαταρκτική ανάλυση βιωσιμότητας χρέους»).

Παράνομο δημοψήφισμα, γιατί το ερώτημα ήταν αφενός ακατανόητο, αφετέρου η ερμηνεία που κυριαρχούσε ήταν προσχηματική. Είναι παγκοίνως γνωστό, πως η νοθεία επί δημοψηφισμάτων προκύπτει από τον τρόπο που τίθενται τα ερωτήματα. Συνεπώς το αποτέλεσμα ήταν νοθευμένο. Κι άλλωστε, το όχι – που δεν είχε σχέση με το ερώτημα όπως αποδείχτηκε – αφού κατ΄αρχάς το δεχτήκατε ως όχι στα Μνημόνια, το μετατρέψατε σε ναι. Σε Ναι στα Μνημόνια!!!

Όχι λοιπόν, στα δημοψηφίσματα για το άρθρο 28. Ακριβώς ίδιες είναι οι απόψεις μας και για την πρόταση του

ΣΥΡΙΖΑ περί δημοψηφισμάτων γενικώς, την αναθεώρηση δηλαδή του άρθρου 44§2 του Συντάγματος.

ΙΙΙ.Ο έλεγχος των οικονομικών των κομμάτων

Τέλος, θέλω να γυρίσω πίσω, στο άρθρο 29. Στην παράγραφο 2 του άρθρου αυτού προτείνουμε να προστεθεί διάταξη σύμφωνα με την οποία στα οικονομικά των κομμάτων θα γίνεται έλεγχος από επταμελή επιτροπή στην οποία πλειοψηφία θα έχουν ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί.